Ψυχολογική υποστήριξη σε παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες

Τα παιδιά, οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες με δυσκολίες κοινωνικοποίησης, διαταραχές συμπεριφοράς, ΔΕΠ-Υ, νοητική υστέρηση ή/και διαταραχές του φάσματος του αυτισμού, συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στον τομέα της συναισθηματικής κατανόησης και έκφρασης, στον τομέα της κοινωνικής κατανόησης και στη διαχείριση των συναισθημάτων και της συμπεριφοράς. Ως αποτέλεσμα μπορεί να δυσκολεύονται να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν αμοιβαίες σχέσεις με συνομηλίκους, να επηρεάζεται αρνητικά η σχολική/επαγγελματική τους επίδοση, να πέσουν θύματα εκφοβισμού, να δημιουργούνται εντάσεις μέσα στην οικογένεια, να βιώνουν έντονο άγχος και να έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση. Στην εφηβεία οι προϋπάρχουσες δυσκολίες συχνά εντείνονται καθώς πρόκειται για μια περίοδο μετάβασης ανάμεσα στην παιδική και την ενήλικη ζωή όπου η κοινωνικοποίηση αποκτά κυρίαρχο ρόλο στον τρόπο που ο έφηβος αξιολογεί τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του.

Η ψυχολογική υποστήριξη σε αυτές τις περιπτώσεις περιλαμβάνει στοιχεία ψυχο-εκπαίδευσης στον τομέα της συναισθηματικής και της κοινωνικής κατανόησης (πχ. για την ανάπτυξη της ικανότητας να μπαίνει το άτομο στη θέση του άλλου και την κατανόηση κοινωνικών κανόνων) καθώς και την αντιμετώπιση έντονων συναισθημάτων και δυσλειτουργικών σκέψεων μέσα από μεθόδους γνωσιακής προσέγγισης (πχ. παρατήρηση αρνητικού κύκλου σκέψεων και σχετικών συναισθημάτων, βελτίωση στην επίλυση προβλημάτων και στη διαχείριση συναισθήματος δημιουργώντας πιο ευέλικτα και κατάλληλα μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς).

Στοχεύει στο να εφοδιάσει το άτομο με:

  • αναπτυγμένες κοινωνικές, επικοινωνιακές και συναισθηματικές δεξιότητες
  • καλύτερη επίγνωση των δυνατοτήτων και αδυναμιών του
  • κατάλληλες στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων
  • βελτιωμένη αυτοεκτίμηση

Το οικογενειακό περιβάλλον παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία και για αυτόν τον λόγο συνιστάται οι γονείς να παρακολουθούν και εκείνοι συνεδρίες συμβουλευτικής ώστε να μπορούν να στηρίξουν και να βοηθήσουν το παιδί τους. Η συνεργασία με το σχολικό πλαίσιο μπορεί να επιφέρει ακόμη καλύτερα και ταχύτερα αποτελέσματα στηρίζοντας κατάλληλα το παιδί ή τον έφηβο σε καθημερινή βάση.

Σημαντικός παράγοντας για την διεξαγωγή και την επιτυχία της παρέμβασης είναι η δημιουργία σχέσης εμπιστοσύνης ανάμεσα στη θεραπεύτρια και το άτομο κι έτσι μιας θεραπευτικής συμμαχίας που στοχεύει στην αντιμετώπιση των δυσκολιών του παιδιού.

Σημαντική προϋπόθεση  για την έναρξη της παρέμβασης αποτελεί η λεπτομερής αξιολόγηση των ικανοτήτων και δυσκολιών του παιδιού, εφήβου ή νεαρού ενήλικα, έτσι ώστε το πρόγραμμα που θα πραγματοποιηθεί να είναι προσαρμοσμένο στο γνωστικό του δυναμικό και στις ανάγκες του. Η αξιολόγηση γίνεται συνήθως σε δύο συνεδρίες.

Οι συνεδρίες πραγματοποιούνται σε τακτική εβδομαδιαία βάση και συνήθως διαρκούν 60 λεπτά.

Οι ατομικές συνεδρίες προσφέρουν εξατομικευμένη υποστήριξη διαμορφωμένη στις ιδιαίτερες ανάγκες του ατόμου.

Οι ομαδικές συνεδρίες επικεντρώνονται στην κοινωνική αλληλεπίδραση δίνοντας έτσι περισσότερη έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων κοινωνικής επικοινωνίας (πχ. δεξιότητες συζήτησης όπως με ποιόν τρόπο ξεκινάμε, πώς και πότε διακόπτουμε, πώς αλλάζουμε θέμα) και στη γενίκευση κεκτημένων δεξιοτήτων. Διαμορφώνονται με κριτήριο την ηλικία, τις ικανότητες και τις ανάγκες των συμμετεχόντων. Συνήθως το παιδί ή ο έφηβος πρέπει να έχει παρακολουθήσει έναν κύκλο ατομικών συνεδριών προτού ενταχθεί σε ομάδα.